Nhắc đến một vùng trà, người ta thường nghĩ đến những dải núi cao, khí hậu mát lành và những vùng đất rộng lớn. Nhưng dưới chân đèo Pha Đin, Sơn La, lại có một vùng trà đặc biệt theo một cách rất khác: một dải đất tương đối bằng phẳng, nép mình giữa những eo núi, ở độ cao khoảng 800m so với mực nước biển.
Điều thú vị nằm ở chỗ - chỉ trong khoảng cách 1km, nhiệt độ giữa các khu vực đã có thể chênh nhau vài độ C. Một vùng đất không quá rộng, nhưng lại hình thành những điều kiện khí hậu riêng biệt – nơi ngày và đêm có sự thay đổi nhiệt độ rõ rệt, tạo nên môi trường sinh trưởng đặc thù cho cây trà.
Một vùng đất nhỏ ẩn mình dưới chân đèo Pha Đin
Đèo Pha Đin nằm ở độ cao khoảng 1.500m so với mực nước biển. Phía dưới chân đèo có một vùng đất tương đối bằng phẳng, nằm giữa những eo núi.
Toàn vùng có diện tích khoảng 200 ha, trong đó có một dải đất nằm sâu trong eo núi rộng khoảng 50 ha. Điều thú vị là khu vực này lại có những điều kiện khí hậu khác biệt so với vùng xung quanh.
Khu vực trong eo núi chỉ cách khu vực ngoài Quốc lộ 6 khoảng 1km nhưng nhiệt độ đã có thể chênh lệch vài độ C. Chính sự khác biệt của vùng đã tạo nên một điều kiện tự nhiên tuyệt vời đối với cây trà.
Ngày có nắng, đêm xuống lạnh – biên độ nhiệt tạo nên sự khác biệt
Một trong những đặc điểm nổi bật của vùng trà Pha Đin là sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm.
Vào mùa hè, nhiệt độ ban ngày có thể đạt khoảng 30–32°C, trong khi ban đêm có thể giảm xuống khoảng 18–20°C. Có những ngày, cây trà trải qua một khoảng nhiệt khá rộng: ban ngày có nắng, ban đêm lại se lạnh.
Điều đáng chú ý là khu vực này không thường xuyên bị sương mù che phủ, vì vậy cây trà vẫn có điều kiện tiếp nhận ánh sáng vào ban ngày.
Với cây trà, đây là một đặc điểm đáng quan tâm. Một bên là ánh sáng và nhiệt độ ban ngày tạo điều kiện cho quá trình sinh trưởng; một bên là nhiệt độ thấp hơn vào ban đêm tạo nên nhịp sinh trưởng khác biệt.
Nắng ban ngày và không khí mát mẻ về đêm không chỉ tạo nên khí hậu dễ chịu cho con người, mà còn góp phần tạo nên điều kiện sinh trưởng riêng cho cây trà dưới chân đèo Pha Đin.
Độ cao khoảng 800m và lớp đất đỏ cao nguyên
Không chỉ có khí hậu, thổ nhưỡng cũng là một phần quan trọng tạo nên đặc trưng của vùng trà.
Khu vực trồng trà dưới chân đèo Pha Đin nằm ở độ cao khoảng 800m so với mực nước biển, thấp hơn đáng kể so với đỉnh đèo nhưng vẫn sở hữu điều kiện địa hình và khí hậu vùng cao.
Đất tại đây là đất đỏ cao nguyên, màu mỡ và giàu dinh dưỡng, tạo nền tảng thuận lợi cho cây trà sinh trưởng.
Nếu khí hậu quyết định nhịp sinh trưởng của cây, thì đất lại là nơi cung cấp nền tảng để cây bám rễ, phát triển và tích lũy.
Vì vậy, khi nói về vùng trồng trà Pha Đin, không thể chỉ nói đến độ cao. Đó là sự kết hợp của địa hình, khí hậu, biên độ nhiệt và thổ nhưỡng trong cùng một không gian.
Pha Đin và Mộc Châu – cùng đất đỏ, khác khí hậu
Một điểm thú vị khi tìm hiểu về các vùng trà Tây Bắc là sự khác biệt giữa những vùng tưởng như có nhiều điểm tương đồng.
Pha Đin và Mộc Châu đều sở hữu đất đỏ cao nguyên màu mỡ, nhưng điều kiện khí hậu giữa hai vùng có những khác biệt đáng kể.
Mộc Châu thường có nhiều sương mù hơn, khiến thời gian cây trà tiếp nhận ánh sáng có thể ít hơn. Trong khi đó, vùng trà dưới chân Pha Đin có đặc điểm đêm lạnh nhưng ban ngày vẫn có nắng, hạn chế tình trạng cây thiếu ánh sáng do sương mù kéo dài.
Chính sự khác biệt về điều kiện sinh trưởng này góp phần tạo nên sắc thái hương vị khác nhau giữa trà Pha Đin và trà Mộc Châu, dù cùng nằm trong khu vực Tây Bắc và có nền đất đỏ cao nguyên.
Đây cũng là một minh chứng thú vị cho thấy: cùng một vùng địa lý rộng lớn, chỉ cần thay đổi điều kiện khí hậu và địa hình, cây trà cũng có thể mang đến những trải nghiệm khác nhau.
Từ điều kiện tự nhiên đến một vùng trà đặc sản
Với người làm trà, hiểu vùng đất nơi cây trà sinh trưởng cũng chính là một cách để hiểu sản phẩm.
Mỗi búp trà không chỉ là kết quả của giống cây hay kỹ thuật chế biến. Phía sau đó còn là đất, nước, ánh sáng, nhiệt độ và nhịp thay đổi của thời tiết mà cây trà đã trải qua trong suốt quá trình sinh trưởng.
Đó cũng là lý do Thu Đan lựa chọn phát triển trà Ô Long tại vùng đất dưới chân đèo Pha Đin – nơi những điều kiện tự nhiên đặc thù trở thành một phần trong câu chuyện của mỗi sản phẩm.
Từ vùng trà Sơn La, Trà Thu Đan hướng tới gìn giữ những giá trị mà tự nhiên đã tạo nên, đồng thời nâng cao giá trị của cây trà thông qua quá trình canh tác và chế biến tại nguồn.
Để hiểu một chén trà, đôi khi phải bắt đầu từ nơi nó lớn lên.
Từ những eo núi dưới chân Pha Đin, từ ngày nắng – đêm lạnh và lớp đất đỏ cao nguyên, câu chuyện về Trà Thu Đan vẫn đang được viết tiếp qua từng mùa trà.
Ghé Fanpage Trà Thu Đan để cùng chúng tôi khám phá vùng đất, cây trà và những câu chuyện nhỏ phía sau.
